Ezîz GERDENZERÎ
 
Qewimandin ji emrê çivîkê

Dê û bavê min rokê, wek hercar, çûne nêçîrê. Min piþikê xwe werimand: kê
got, wekî ez cûcika çivikê me, ez îdî çivîk im - perê min þîn bûne, qudûmê min
þidyane, dendika min dirêj bûye, ez ber mineta îdî derketime, ez dikarim ji
hêlinê derêm, erdê kicêc bikim, kurma derxim û buxum.

Zef jî dya min timê temîê dide min, wekî tik-tenê li hêlînê derneyêm, weleh ezê îro derkevim seyrangê. Min xwe firikand,toz - xubara hêlînê ji xwe daþand, notlî diya xwe, min çend qoþ dane xwe, perê xwe ba kir û firîm.

Ez aza bûm, ez serbest bûm, kuda min bixasta, wir dikarbû danya. Serê palê min danî, dindika xwe erdêxist, min dixast erd kicêc bikira, lê tiþtek ber min nediket. Teze kete bîra min, wekî diya min digot, payîz e, erd qerimîye. Min banzda li ser tilm, der-dorê xwe nihêrî, binatara min da gund bû. Diya min digote min - hevsa xwe benda bikim, lê ez fikirîm, ne perê bendatune, ewan çi dikarin li min bikin, ez birçî me, ezê herime gund.

Min da xwe, ez firîm û li ser qelaxa qeraxê gund danî. Bin qelaxê da piþîkeke beleke aþqorkî xwe telandibû, guhê xwe mûç kiribû, pê herd çevê notlî du kûrê agir min dinihêrî. Min ew bergê tiþtekî hesab nekir, berê xwe li wê guhast, alîkî mayîn da nihêrî. Piþîkê banz da, qelaxê ra bilind bû, bû mirrînyawe ser herçar lepa ket, lêva xwe alast û zûr bû li min nihêrî. Min hew zanibû piþo dixaze li tevî min bilîze, ez peyayî jêrê bûm, piþîkê zikê xwe erdêra xiþikand û tele - tel berbi min hat, ça ku ranêzîkaya min kir, banzda, qîlê xwe nîþanî min kir.

Ez tirsyam, firîm li ser qelaxê. Piþo stikura xwe xar kir û bû mewînya wê.
Ez firîm û min li ser holika kûçikê danî. Kelbê hemizî ber holikê ketî guhê
xwe mûç kir, min nihêrî û bû gire - mira wî, min jî kire çîve - çîv. Kelb
xwe avîte ser lepa û berbi min hat, ez peya bûm ser erdê, kelb ranêzîkayî
min kir, lepê xwe ye rastê hilbirî, xast bide li nav çevê min, ez vê carê jî
firîm û dûr ketim. Min ser xanî danî, li kulekê bîna nanê germ dihat. Dor
kulekê min çend fitil dane xwe, hundurê xênî da tarî bû, kesek nedihat
kivþê, ber derê xanî sê zara malhocik dilîstin. Ez firîm û min li ser þêmika
xanî danî. Hersê zara zûr bûn min nihêrîn; dudu ji wana serçevneþûþtî bûn,
por gijikî bûn, kinc li ber þal ra derketî bûn, yê sisya porê zêrîn þekirî
bû, temiz û qeþengî bû. Wî berî þêmîkê min çend hebê genim dit, ez birçî
bûm, min banzda sivderê, herd gedê serçevneþûþtî hevra min kirine qûtîn, û
min hatine hev, min xwe unda kir, ez derneketime derva, derê sivderê ser min
hate girtinê. Ewê porzêrîn gote herdê din: " Hûn çi dikin? Gune ye!" , û
xast derî veke. Herdê din ew devdan, avîtin û gotinê:
" Tê dengê xwe bibirî, yan na?" , û dane dû min. Bû pirte - pirta min, kuda li dest wan ez bifilityama? Ewana ez girtim, hîre - hîra wan bû dikenyan, lê yê porzêrîn xast min li destê wan derxe, wana ew kutan. Bû kure - kura porzêrîn, ew rûniþt û girya.

Herd gedê anîzaz lingekî min pê ben girêdan û ez berdam. Ez firîm, niþkêva
ben lingê minva þidya, goþtê minda çû xarê, jana êþê dil - hinavê min
hingavt, zingîn serê min hat, hindik ma xweva herim. Ez zivirîm û paþda
berbi zara firîm, min dît, ku porzêrîn digirî, lê herdê mayîn hîre - hîra
wane, ser cizaretê min dikenin. Min nexast gelekî wan þakim, min xast xwe
bikujim. Min ça ku ranêzîkayî wan kir, xwe avîte çela ber derê xanî. Ew bû -
notlî kevirekî ezê biketama binê çelê, çaxê têl dîsa lingê minva hate
guvaþtinê, ez êþandim, û bê hemdî xwe min perê xwe birin û anîn. Têla
qetyayî lingê minî birîndarva dardabû. Ez li ser kartolê binê bîrêda
rûniþtin. Sê cot çeva jorda li min nihêrîn: cotek bi hêsir, du cot bi ken û
þabûn. Ewan hersêk , demek þûnda li wir dûrketin. Ez tenê mam. Teze min serê xwe xist, wekî çima xebera dê û bavê xwe nekir.

Xêlekî þûnda du qeretû li ser çelê ra sekinîn, nizam çima ez xweva çûm. Ber
tendûra germ hiþê min hate serê min, kete guhê min dengê kurikê porzêrîn: "
Bavo çivik sax e, sax e! ". Ewî pê herd desta, bi dilovanî ez bilind kirim û
singê xweva guvaþtim. Bavê ew hemêz kir, enya wî maç kir. " Eferim, kurê
min, çivîk jî ruhber in, gune ne, dê û bavê wan jî hene".

Bû qîþte - qîþta kulfetekê, ewêya bav - kor qaqareþ asêkir: " Çîye, ev mal e
yan baxçê terewila ye, vî hestyê heram li ber çevê min wêdakin ".

Porzêrîn ez birim û qulçekî gomêyî tarî da cîkirim. Hero ew dihat, lingê minî
birîndar melhem dikir, dihat kêleka min rûdiniþt, dibû îske - îska wî
digirya û digot: "Xazya min te, tê herî bigihîjî diya xwe, xazil ez jî notlî
te çivîk bûma, bifiryama, terkeserî dinê bûma, dayka xwe ye heq - helale
þîrin bidîta" .

Çima ewî ha digot? Dibek ew kulfet dayka wîye helal nînbû?
Muxdarekî þûnda birîna min qenc bû, kurikê porzêrîn ez derxistim derva, ez
berdam û ez hatim, gihîþtime dê û bavê xwe. Le tu cara qencya kurikê
porzêrîn bîra min dernayê. Heta roja îroyin ez lingê xwe ji êra ew dimîne
nabirim. Lê ew hertim medekirî ye.

Gelo ewî hê dayka xweye heqe - helale þîrin nedîtye? Ax, bê dê emir çiqasî çetin û melûl e? Xazî min diya wî naskira, ciyê wê bizanbya. Minê ew bidîta, derheqa Porzêrînê kurê wêyî dilrem da jêra bigota. Ewê eseyî vegerya - bihata. Lê Porzêrîn carna diçe li ser kevirekî teriþandî da digirî. Qey bêjî ez îdî her tiþtî fem dikim. Ez çawa ji bin qencya porzêrîn derkevim? He?.

EZÎZ GERDENZERÎ

 

 

 

© ROJA NÛ 2005